baner zekat 2019

A+ A A-

Ramazanski nur u Gazi Husrev-begovoj džamiji

Neodoljive čari mubarek Ramazana uvijek iznova osvajaju vjernička srca. Koliko god o ramazanskim ljepotama govorili i pisali, onaj najdublji lični, introspektivni osjećaj Ramazana ostaje neizreciv i neobjašnjiv. To naročito prepoznaju vjerničke duše koje slast Ramazana kušaju u haremima džamija koje sa svojom višestoljetnom tradicijom i neiscrpnom simbolikom predstavljaju duhovne međaše jednog naroda.

Jedna od takvih džamija je Gazi Husrev-begova džamija. Svaki dolazak u ovu džamiju, pa čak i kratko zadržavanje u njenom haremu, odaje utisak povratka sebi, svome primarnom identitetu. U haremu Gazi Husrev-begove džamije, tu u međuprostoru “dva svijeta”, prividno razdvojena a ipak, spojena nevidljivim nitima, drukčije doživljavamo vrijeme i prostor. Čula postaju izoštrenija i kao da bolje čujemo otkucaje vlastitog srca. Ono što nam se izvan tog haremskog svijeta uobičajeno čini bliskim i prioritetnim u haremu džamije prestaje biti toliko važnim. U haremu postajemo svjesni da je profani život u osnovi precijenjen i da jedino ona smirena duša okrenuta ka punini egzistencije biva zaogrnuta spoznajom veličinom Onostranog.

Mukabele: Odsjaj kosmičkih božanskih znakova u dušama vjernika

Učenje Kur’ana je ibadet, ali učenje Božije riječi u Ramazanu je veličanstvena reminiscencija prvih riječi Objave upućenih poslaniku Muhammedu a.s., u pećini Hira. Zajedničko učenje Kur’ana u mjesecu Ramazanu tradicionalno se naziva mukabela. Mukabela je podsjećanje na učenje Kur’ana Muhammeda a.s. u Ramazanu pred melekom Džibrilom. Svakoga dana prouči se po jedan džuz iz Kur’an -i- Kerima, tako da se za trideset dana Ramazana prouči čitav Kur’an. U tradiciji balkanskih muslimana najpoznatije i najpopularnije su hafiske mukabele. Pored njih uče se i ženske mukabele, mukabele koje uče polaznici mekteba i džematske mukabele koje organizuju imami sa svojim džematlijama.

U Gazi Husrev-begovoj džamiji i ovog Ramazana uče se dvije hafiske mukabele. Mukabele uče hafizi sa posebnim darom i iskustvom. I oni sami znaju, da su na neki poseban sudbinski način odabrani i privilegovani da u Begovoj džamiji u prisustvu mnoštva vjernika uče mukabelu. Sabahsku mukabelu koja počinje odmah petnaest minuta poslije sehura uče hafizi mr. Salih Halilović, dr. Muhamed Čajlaković, Muhamed Lepir, dr. Faris Gavrankapetanović, Haris Čorbo, Nijaz Malagić, mr. Maid Ibrahimović, Salahuddin Hussein, Semin Grabus, Abdurahim Sulejman. Sat prije ikindije namaza u Begovoj džamiji hafizi ponovo zauzimaju svoja mjesta i u pročelju džamije i počinju učiti ikindijsku mukabelu. Ikindijsku mukabelu uče: mr. hfz. Salih Halilović, dr. kurra hfz. Dževad Šošić, hfz. Muhamed Lepir, hfz. Mensud Đulović, hfz. Omer Zulić, hfz. Izudin Džaka, hfz. Nijaz Malagić, hfz. Hamza Lavić, hfz. Abdurahim Sulejman i mr. hfz. Mensur Malkić.

Kur’an uče hafizi, vaz kazuju vaizi

Hutbe u Begovoj džamiji u Ramazan imaju svoju naglašenu duhovnu snagu i institucionalnu važnost. Pečat kredibiliteta daje im značaj same džamije, ali i izbor hatiba koji se u pravilu određuju po hijerarhiji vjerskog i zvaničnog autoriteta u Islamskoj zajednice. To pokazuje i raspored hatiba koji će sa minbera Begove džemije u ovom Ramazanu poslati džumansku poruku vjernicima. To su: dr. Husein ef. Kavazović, reisu-l-ulema, mr. hfz. Mensur ef. Malkić, prvi imam i hatib Begove džamije, dr. Enes ef. Ljevaković, muftija sarajevski, mr. Husein ef. Smajić, zamjenik reisu-l-uleme.

O tradiciji držanja vazova u Begovoj džamiji prije nekoliko godina u našoj islamskoj publicistici pisao je prof. Mustafa Sušić. Između ostalog, profesor Sušić je istakao prepoznatljivi kvalitet vazova koji su se u Ramazanu tradicionalno održavali u Begovoj džamiji: “Vazovi u Begovoj džamiji u Sarajevu imaju dugu tradiciju. Kroz dugo vremensko razdoblje muslimani su dočekivali ramazanske vazove sa posebnim ushićenjem. Te vazove uvijek su održavali najbolji alimi koje je ova zemlja u proteklim vremenima imala. Dovoljno je bilo da se negdje u čaršiji, u nekom dućanu, pomene da će vaziti taj i taj alim i više nije bilo potrebe da se to oglašava na bilo koji drugi način. Uskoro su za to svi saznavali i u zakazanom terminu svi bi pohrlili prema haremu Begove džamije.”

Iako su se usljed razvoja savremenih tehnologija i vazovi sve više preselili u virtuelni svijet, neosporno je da ništa ne može zamijeniti živu riječ. Otuda je tradicija vaza preživjela medijskog demijurga i ostala moćnim sredstvom obrazovnog i odgojnog poučavanja vjernika. Posljednjih desetljeća u Begovoj džamiji vazovi se drže svaku drugu večer Ramazan. Ovog Ramazan u Begovoj džamiji vaz će kazivati nosioci najodgovornijih dužnosti i pozicija u Islamskoj zajednici: mr. Husein ef. Smajić, zamjenik reisu-l-uleme, dr. Enes Ljevaković, muftija sarajevski, Ismail ef. Smajlović, direktor Uprave za vjerske poslove, dr. Dževad Hodžić, direktor Uprave za obrazovanje i nauku. Pored njih, vazove će kazivati i drugi poznati alimi i muderrisi: mr. hfz. Mensur Malkić, dr. Ferid Dautović, prof. Mustafa Spahić, prof. Mensur ef. Kerla, hfz. Ammar Bašić, Nezim ef. Halilović, dr. Zuhdija ef. Hasanović, dr. hfz. Kenan Musić, dr. Mustafa ef. Hasani. Planirano je da u mubarek noći lejletu-l- Kadr, a to je dugogodišnja ramazanska tradicija, vaz kazuje reisu-l-ulema Islamske zajednice u BiH dr. Husein ef. Kavazović. Begova džamija je poznata i po dnevnim terminima održavanja vazova u Ramazanu. Srijedom prije podne namaza u Begovoj džamiji vazove će kazivati: hfz. Ismet ef. Spahić, prof. Mehmedalija ef. Hadžić, Sulejman ef. Kurtanović i mr. hfz. Salih ef. Halilović.

Begova džamija je sa mlađakom koji je najavio mjesec posta već zasvijetlila svojim punim i prepoznatljivim sjajem. Njen najljepši ukras su vjernici koji od ranih jutarnjih sati, od sabahske mukabele pa sve do teravih-namaz zijarete ovu Božiju kuću, simbol islama i muslimana ovog podneblja. Svojom ljepotom ona privlači ne samo vjernike s kraja na kraj Bosne i Hercegovine, već i muslimane sa svih kontinenata i meridijana.